“Dünya Servet Vergisini Neden Tartışıyor”

Gamze Erden

“Dünya Servet Vergisini Neden Tartışıyor”

Son zamanlarda Dünya’daki küresel güç odakları sık sık servet vergisini dile getirmeye başladı.

Tabii salgın nedeniyle bozulan ekonomi, gelir dağılımındaki aşırı dengesizlik ve makas artışı, servetin belirli kesimin elinde toplanması tartışmaları artırdı diyebiliriz.

En son Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, COVID-19 salgını sırasında zenginleşenlere 'servet vergisi' uygulanmasını önerdi.

 Guterres, BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi Kalkınma Finansmanı Forumu'nda yaptığı konuşmada, geçen sene dünyanın en zenginlerinin servetinde 5 trilyon dolarlık artış olduğuna dikkati çekti. Yine ABD Hazine Bakanı Janet Yellen Başkan Biden'ın federal bütçe açığını azaltmak için servet vergisi uygulamayı değerlendirebileceğini dile getirdi.

                   

                                Servet Vergisi Geçmişte ’de Gündeme Gelmişti

 

Servet vergisi kişilerin borçları düşüldükten sonra kalan servetleri üzerinden Binde 1’e ya­kın, en fazla yüzde 3,5-5’e kadar çıkabilen bir ver­gi.

 Aslında literatürde yeni bir vergi değil. İkinci Dünya Savaşı sırasında da ABD’de çok ciddi bir şekilde bütçe açıkları ve borçlanma açığa çıkınca bunu karşılayabilmek için 400 bin doların üzerinde geliri olanlardan da yüzde 90 oranında vergi alındığını görüyoruz. Yine 1990’lı yıllarda 12 OECD ülkesinde uygulanmış bir vergi.

 

                         Türkiye’de Bugün ve Geçmişteki Uygulaması

                       

Ülkemiz de İkinci Dünya Savaşı’nın olağanüstü şartları altında çıkarılan Varlık Vergisi Kanunu ve uygulamasında; hoş olmayan sonuçların oluşmasına yol açmıştır. Sabit olmayan vergi oranları, malvarlıklarına el koyulması ve zorunlu çalışma kampları gibi uygulamalar, Ermeni, Rum ve Yahudilerden oluşan azınlık unsurlarda mağduriyetler yaratmış diyebiliriz. Toplumsal ve Ekonomik ve Siyasal Boyutlarıyla,Varlık Vergisi Sıradan bir vergilendirme işleminin çok ötesinde sonuçlar doğurmuş ve Türk siyasal hayatını da derinden etkilemiştir.

Bu vergiyle birlikte, Türk ekonomisine hâkim sınıflar arasındaki denge bozulmuştur. Etnik ve dini parametrelere göre yapılan vergi sınıflandırması, Cumhuriyetin eşit yurttaşlık ve hukuk devleti olma yönündeki iddialarını  ve yurtdışındaki itibarını olumsuz etkilemiştir..

Daha ileriki yıllarda ise gelir dağılımındaki eşitsizlik ve ekonomik kayıpları önlemek için Nereden Buldun Yasası gündeme gelmiştir.

Bülent Ecevit’in Başbakanlığı ve Zekeriya Temizel'in Maliye Bakanlığı döneminde çıkarılan ve 2003 yılında yürürlükten kaldırılan “Nereden Buldun?” uygulamasını çağrıştıran İzaha Davet Uygulaması;, 30 Temmuz 2020 Tarihli ve 31201 Sayılı Resmi Gazete ’de 519 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği yayımlanmıştı.  “İzaha davet” başlığını taşıyan bu maddeye göre Maliye, bir mükellef hakkında devleti vergi kaybına uğrattığı yönde ‘ön tespit' yapması halinde, o mükellefi vergi dairesine çağırıp “izah” etmesini isteyecek. İzah eden mükellef cezadan kurtulmakta, izah edemeyenlerden ise vergi ve gecikme zammı tahsil edilip, vergi ziyaı (vergi kaybı) cezası alınmaktadır.

Bilindiği üzere; Servet Vergileri dolaysız vergiler grubuna girmektedir. Genel Servet Vergisi, servet unsurları üzerinden tek seferde alınan vergilerdir. ‘Veraset ve İntikal Vergisi’ bu kapsamda vergidir. Özel Servet Vergisi, servet unsurlarından ayrı ayrı alınır. ‘Motorlu Taşıtlar Vergisi, Emlak Vergisi (Bina Vergisi, Arazi Vergisi, Değerli Konut Vergisi) ’ bu kapsamda vergilerdir.

Anlaşılan o ki; her ülkede geçmişte ve günümüzde uygulaması çok farklı olan servet vergisi daha çok tartışılacak gibi gözüküyor.

Gelir dağılımı adaletsizliğini gidermek, ekonomiyi bir nebze de olsa da rahatlatmak için gündeme gelen servet vergisi hukuk zeminde ve küresel rekabet motivasyonunu azaltmayacak şekilde üzerinde çok yönlü çalışma yapılması gereken vergi türü olduğu aşikâr…

 

31.05.2021 (Gamze Erden)

Yorumlar (0)

Yorum Yaz

DİĞER YAZILAR

Covid-19 Aşılarının Patent Lisans Hakları, Dünya’ya Açılmalı Mı?

“Yeşil Mutabakat Dengeleri Nasıl Değiştirecek”

Sosyal Medyada Bizi Takip Edin