Enflasyonun Nedenleri Nelerdir?
Enflasyonun başlıca nedeni, arz ve talep arasındaki dengesizliktir. Talep arttığında ve arz yeterli olamadığında fiyatlar yükselir, bu da enflasyonun artmasına yol açar.
Ayrıca, üretim maliyetlerinde artış olması durumunda, işletmeler bu maliyetleri fiyatlara yansıtarak ürünlerin fiyatlarını artırabilir.
Merkez bankaları da faiz oranlarını enflasyonla mücadele etmek amacıyla değiştirir, bu da ekonominin genel fiyat seviyelerini etkileyebilir.
Enflasyon Beklentileri
Enflasyon beklentileri, hanelerin ve işletmelerin gelecekteki fiyat artışlarını nasıl öngördüklerini ifade eder.
Eğer gelecekteki enflasyon yüksek bekleniyorsa, firmalar ve çalışanlar buna göre hareket ederek fiyatları artırabilir ya da daha yüksek ücretler talep edebilirler.
Bu beklentiler bazen "enflasyon psikolojisi" olarak adlandırılır ve yüksek enflasyona neden olabilir.
Enflasyon Nasıl Ölçülür?
Enflasyon Türkiye'de iki temel endeksle hesaplanır: Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) ve Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE).
ÜFE (Üretici Fiyatları Endeksi): Bu endeks, bir ülkede üretilen malların üretici fiyatlarındaki değişimi ölçer ve ülkedeki üreticilerin fiyatlarındaki artışı gösterir.
TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi): TÜFE, belirli bir ürün ve hizmet sepetinin maliyetindeki değişiklikleri izler. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından hesaplanır ve enflasyon oranları bu endekse göre belirlenir.
TÜFE Verileri Ne Zaman Açıklanır?
TÜFE verileri her ayın başında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanır ve bu veriler ekonomistlerin enflasyon oranını değerlendirmelerine yardımcı olur.